रामेछापमा सम्पन्न भयो विद्यार्थीहरूको ‘फुड फेस्टिबल’

रामेछाप, उमाकुण्ड ।

वसन्त पञ्चमी अर्थात् विद्याकी देवी सरस्वतीको पूजा गरिने पावन दिन। रामेछापको उमाकुण्ड गाउँपालिका–३ स्थित श्री जनता माध्यमिक विद्यालयको प्राङ्गण शनिबार केही फरक र उत्साहजनक देखियो। विद्यार्थीहरूको हातमा किताब मात्र होइन, स्थानीय उत्पादनका परिकारहरू र तिनको प्रवर्द्धन गर्ने जोस पनि देखिन्थ्यो।

​विद्यालयले आयोजना गरेको ‘फुड फेस्टिबल’ ले एकातिर सरस्वती पूजाको सांस्कृतिक ओजलाई झल्कायो भने अर्कोतिर दिगो विकासको ‘स्थानीयकरण’ र ‘रैथाने सीप’ को जीवन्त अभ्यासलाई प्रस्तुत गर्‍यो।

​स्थानीय स्रोत र सिर्जनशीलताको फ्युजन

​कार्यक्रममा विद्यार्थीहरूले घरमै उपलब्ध हुने कोदो, फापर, जौ र स्थानीय गेडागुडी जस्ता रैथाने अन्नबालीबाट निर्मित विभिन्न परिकारहरू प्रदर्शनीमा राखेका थिए। “स्थानीय परिकार, हाम्रो आधार” भन्ने सन्देश दिँदै उनीहरूले केवल खाना मात्र पकाएनन्, कृषि र पोषणको अन्तरसम्बन्धलाई पनि प्रष्ट पारे। प्रतिस्पर्धात्मक रूपमा आयोजना गरिएको उक्त मेलामा उत्कृष्ट परिकार बनाउने विद्यार्थीहरूलाई प्रथम, द्वितीय, तृतीय र सान्त्वना पुरस्कार प्रदान गरिएको थियो।

​दिगो विकास र व्यवहारिक शिक्षा

​शिक्षा केवल सैद्धान्तिक ज्ञानमा सीमित हुनुहुँदैन भन्ने मान्यतालाई यस कार्यक्रमले पुष्टि गरेको छ। दिगो विकासको लक्ष्य (SDG) अन्तर्गतको ‘गुणस्तरीय शिक्षा’ र ‘स्थानीय स्रोतको दिगो उपयोग’ लाई यस मेलाले व्यवहारमा उतारेको देखिन्छ।

​आयोजकका अनुसार, यस मेलाले विद्यार्थीहरूमा निम्न चार पक्षको विकास गर्ने अपेक्षा गरिएको छ:

• ​व्यवहारिक ज्ञान: कक्षाकोठामा सिकेको कुरालाई व्यवहारमा उतार्ने।
• ​आत्मविश्वास: आफ्नै उत्पादनलाई बजारमा प्रस्तुत गर्ने क्षमता।
• ​सहकार्य: समूहमा बसेर काम गर्ने र सामूहिक नतिजा निकाल्ने सीप।
• ​सांस्कृतिक संरक्षण: लोपोन्मुख हुँदै गएका स्थानीय स्वाद र परम्परालाई जोगाउने।

​समुदाय र स्थानीय सरकारको ऐक्यबद्धता

​उमाकुण्ड गाउँपालिकाको आर्थिक सहयोगमा सञ्चालित यस कार्यक्रममा जनप्रतिनिधि, विद्यालय व्यवस्थापन समितिका पदाधिकारी, अभिभावक, शिक्षाप्रेमी र छिमेकी विद्यालयका शिक्षकहरूको बाक्लो उपस्थिति थियो। स्थानीय सरकारले विद्यालय स्तरमा यस्ता कार्यक्रमलाई प्रवर्द्धन गर्नुले ‘स्थानीय विकासमा स्थानीयकै सहभागिता’ भन्ने लोकतान्त्रिक र दिगो विकासको मर्मलाई आत्मसात् गरेको देखिन्छ।

​३२ वर्षको सेवालाई सम्मान

​यसै विशेष अवसरमा विद्यालयले एक भावपूर्ण सम्मान कार्यक्रम पनि आयोजना गर्‍यो। विद्यालयमा करिब ३२ वर्षसम्म प्रधानाध्यापकको रूपमा नेतृत्वदायी भूमिका निर्वाह गरी सेवा निवृत्त हुनुभएका मीन बहादुर कार्कीलाई विद्यालय परिवारले विशेष सम्मान गर्‍यो। एउटा पुस्ताले अर्को पुस्तालाई ज्ञान र अनुभव हस्तान्तरण गर्ने यो प्रक्रिया आफैँमा दिगो शैक्षिक विकासको एउटा कडी हो।

​निष्कर्षमा, कुबुँमा सम्पन्न यो फुड फेस्टिबल केवल एउटा मेला मात्र थिएन, यो त स्थानीय संसाधनको पहिचान, विद्यार्थीको क्षमता प्रस्फुटन र समुदायको सक्रियताको एउटा उत्कृष्ट नमुना थियो। यस्ता कार्यक्रमले नै समृद्ध र दिगो समाजको जग बसाल्ने विश्वास लिइएको छ।